Switch bàn phím cơ là gì? Sự khác biệt giữa các loại switch phổ biến trên thị trường 2023

Bàn phím cơ (mechanical keyboard) đã trở thành một phần không thể thiếu của dân nghiện setup hiện đại, đặc biệt đối với những người làm việc với máy tính hàng ngày hoặc người chơi đam mê game.

Một yếu tố quan trọng trong việc xác định chất lượng và trải nghiệm sử dụng của bàn phím cơ chính là switch bàn phím cơ.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về switch bàn phím cơ là gì và khám phá sự khác biệt giữa các loại switch phổ biến trên thị trường.

Switch bàn phím cơ là gì?

Switch bàn phím cơ là một loại cơ cấu hoạt động bên dưới các keycap (phím có mặt chữ) trên bàn phím. Khi bạn nhấn một phím, switch sẽ tạo ra tín hiệu để máy tính nhận biết và thực hiện chức năng tương ứng. Cơ chế hoạt động của switch bàn phím cơ dựa trên nguyên tắc của cơ học, ngược lại với bàn phím màng thông thường trước đây (membrane keyboard) sử dụng cơ chế màng để gửi tín hiệu.

switch phím cơ là gì bàn phím vui

Cấu tạo của một chiếc switch bàn phím cơ 

Một chiếc switch thường sẽ có cấu tạo gồm 5 phần: Thân trên (top housing), Thân dưới (housing base), khối trượt (stem), chân tiếp xúc chéo (cross point contact), lò xo đàn hồi (coil spring). 

cấu tạo thành phần của switch bàn phím cơ

Phân biệt các loại switch phổ biến trên thị trường hiện nay

Trên thị trường, có nhiều loại switch bàn phím cơ khác nhau, và mỗi loại có những đặc điểm riêng biệt về cảm giác, âm thanh, và lực nhấn. 

Nếu như trước đây, người dùng thường chia switch ra thành 3 loại chính theo màu là Brown Switch, Blue Switch, Yellow Switch và Red Switch… Thì nay Switch đã sản xuất ra nhiều loại hơn và cũng đa dạng mẫu mã cũng như màu sắc. 

các loại switch bàn phím cơ phổ biến

Dưới đây là một số dòng switch phổ biến nhất hiện nay:

  1. Clicky Switch: Âm thanh “tách tách” đặc trưng và tiếng rất to
  2. Linear Switch: Cảm giác trơn tuột trong quá trình gõ, âm thanh nhẹ nhàng hơn so với Clicky 
  3. Tactile Switch: Tạo cảm giác khấc khi nhấn trong hành trình phím tương tự Clicky nhưng không tạo ra âm thanh quá lớn
  4. Silent Switch: Phù hợp cho dân văn phòng, không tạo ra tiếng động khi gõ
  5. Ngoài ra còn rất nhiều loại switch khác, tuy nhiên các hãng hiện nay trên thị trường đã thiết kế và sản xuất ra rất nhiều loại switch khác nhau nên việc phân biệt theo từng màu có lẽ không còn đúng nữa. 

Một số thuật ngữ về Switch dành cho bàn phím cơ

Khi tìm hiểu về các thông số của switch, bạn sẽ cần quan tâm đến các thuật ngữ như: 

thuật ngữ cho switch bàn phím cơ

  • Điểm kích hoạt (Actuation Point): vị trí cụ thể trên hành trình gõ phím mà bạn phải đạt tới để bàn phím nhận biết rằng bạn đã nhấn một phím. Nó thường được đo từ đỉnh của hành trình phím đến khi một tín hiệu điện được tạo ra để xác định một phím đã được nhấn. Điểm kích hoạt là một trong những yếu tố quan trọng quyết định cảm giác và hiệu suất khi sử dụng bàn phím cơ.
  • Lực kích hoạt (Actuation Force): lực cần thiết để nhấn một phím xuống đủ để kích hoạt nó và ghi nhận một lần nhấn. Điều này là một trong những yếu tố quan trọng quyết định cảm giác và hiệu suất khi gõ phím trên bàn phím cơ.
  • Điểm lút cán (Bottom-out): Điểm lút cán (Bottom-out) trên switch bàn phím cơ là vị trí cuối cùng của hành trình gõ phím khi bạn nhấn một phím xuống đến đáy hoặc “lút cán” nó. Khi bạn nhấn một phím đến điểm này, phím sẽ chạm vào bề mặt cơ sở của bàn phím hoặc lớp cao su dưới phím, tạo ra một cảm giác vật lý và đôi khi âm thanh “thump” hoặc “clack”
  • Ma sát (Friction): ảnh hưởng đến độ mượt của switch. Ma sát tạo ra bởi sự di chuyển của khối trượt lên các bề mặt khác nhau bên trong switch.
  • Điểm phản hồi (Tactile Point): vị trí khấc phản hồi người dùng cảm nhận mỗi khi nhấn phím. 
  • Điểm kết thúc (Reset Point): vị trí của stem trở về vị trí ban đầu, xác nhận switch về vị trí cũ (trạng thái chưa kích hoạt).
  • Lực nhấn (Total Force): tổng lực cần thiết để nhấn hết hành trình cho 1 switch (bottom out). 
  • Hành trình  (Travel): hành trình di chuyển của (stem/slider) bên trong switch.

Một số hãng sản xuất switch phổ biến trên thị trường hiện nay

Trong số các thương hiệu switch phím cơ trên thị trường, có thể gom lại với 2 cái tên chính là Cherry MX và Cherry MX Clones (Kailh Switch, Gateron Switch, Outemu Switch, Razer Switch…) 

Switch Cherry MX do tập đoàn Cheery Corp của Đức sản xuất và được xem là tiêu chuẩn vàng của switch cơ học. Switch Cheery MX thường được sử dụng trong những bàn phím cơ cao cấp. 

Các dòng Switch còn lại như Kailh, Gateron, Outemu… đều đến từ các hãng Trung Quốc với chi phí rẻ hơn và được sử dụng trong các bàn phím cơ giá mềm hơn. 

Kailh Switch là thương hiệu switch phổ biến nhất ở Trung Quốc và nổi tiếng với các dòng switch mới như Kailh Speed, Kailh Box, Kalih Pro, Kailh Low Profiles,…

Gateron Switch cũng là thương hiệu đến từ Trung Quốc và nổi tiếng với hành trình phím mượt mà, đặc biệt trên dòng linear switch. Gateron có 4 loại switch tiêu chuẩn là Black, Red, Blue, Brown. Ngoài ra Gateron còn có các dòng clone phổ biến như Green, Yellow, và Ink.

Outemu Switch lại là 1 cái tên đến từ Trung Quốc, và cũng có đa dạng dòng switch như các thương hiệu khác. 

Ngoài ra, những thương hiệu lớn như Razer cũng sản xuất ra switch riêng cho các sản phẩm bàn phím gaming của mình. Tuy nhiên các dòng switch này chỉ bán ra độc quyền cho các bàn phím của hãng nên độ phổ biến không quá cao. 

Lựa chọn switch phù hợp

Khi chọn mua bàn phím cơ, quyết định về loại switch rất quan trọng vì nó ảnh hưởng đến trải nghiệm sử dụng. Để dễ lựa chọn nhất, bạn có thể tìm kiếm những video sound test cho tất cả các loại switch để biết được loại nào phù hợp cho mình. 

lựa chọn switch bàn phím cơ phù hợp

Dưới đây là một số yếu tố cần xem xét:

Cảm giác: Bạn muốn cảm giác như thế nào khi nhấn phím? Nhẹ nhàng và êm ái hay nặng và có feedback?

Âm thanh: Bạn có quan tâm đến âm thanh phát ra khi nhấn phím? Có những loại switch tạo ra âm thanh lớn và rõ ràng hơn khi so sánh với các loại khác.

Tính chất công việc: Bạn sử dụng bàn phím cơ để làm việc hay chơi game? Một số loại switch có ưu điểm riêng cho từng mục đích.

Ngân sách: Giá cả cũng là yếu tố quan trọng. Một số switch đắt hơn so với các loại khác.

Kết luận

Switch bàn phím cơ là một phần quan trọng định hình trải nghiệm sử dụng của bàn phím cơ. Sự khác biệt giữa các loại switch không chỉ nằm ở cảm giác và âm thanh mà còn ảnh hưởng đến công việc và sở thích cá nhân của người dùng. Trước khi mua bàn phím cơ, hãy xem xét kỹ về loại switch mà bạn mong muốn để đảm bảo bạn có một trải nghiệm sử dụng tốt nhất.